TAŬBIN

Каму гэта ўсё цяпер?

Вершы Марыі Літвін

Марыя Літвін

***

1.
Адкуль пачынаецца поле?
Скажаш:
Пачні з ускрайку.
Заходзь, як у стаў,
пакуль рапс не абдыме за ногі
і не ўпадзеш.

Адкуль пачынаецца поле?
Там, дзе выходзіш з лесу.
Яны ўзаемавыключныя,
як нулі і адзінкі.

А дзе канчаецца поле?
Там, дзе па небакраі
на ровары ймчыць лістаноша
і птушкі — як дзіркі.

А дзе канчаецца поле?
Там, дзе палеглі косці,
і глеба іх спеліць ва ўлонні,
усё ніяк не народзіць.


    1.
    Дзе пачынаецца і канчаецца поле?
    Там, дзе чалавек кажа:
    калі зараз не засею, то ўзімку памру.


    Сакрэт

    У дзіцячым садку нумар тры
    Ля сферычнай спаруды
    Пад назвай “Вясёлка”
    Закапаная спадчына:
    Шклянка парфумы (пустая), пацерка і камень.

    Апошні аўтобус збягае яшчэ да дзявятай
    Кіроўца спяшае дадому, у яго пяцёра дзяцей, усе дзяўчынкі.

    Самае сунічнае месца ў лесе:
    Выйсці з ваенгарадку, збочыць праз 30 крокаў.

    Каму гэта ўсё цяпер?


    Праз мяжу

    Хадзем са мною
    заклятымі сцежкамі,
    трасамі,
    рэйкамі рэйкамі
    шпаламі шпаламі.
    Беражы калені —
    спатрэбяцца, каб маліцца.
    Сцяліся па зёлках,
    як вуж,
    агінаючы хвоі, яры,
    словы накшталт “слухмяны”,
    балоты, курганы —
    на могілках глеба не родзіць,
    але ж зааралі.
    Кладзіся туманам,
    як пенка на сырадоі.
    Ну вось, расплёскаў!
    Дняпро разліўся.
    Усё існае ахапіў сабою:
    лугі, караваны кароў —
    трухлявы дом
    чакае ля вадапою.
    Стары рыбак
    заснуў у сваім чоўне.
    Лавіў Святога Карпа на матыля,
    ды нешта не выйшла.
    Вынырвай!
    Хапайся хутчэй за вясло,
    разбудзі старога,
    раскажы яму, што вясна наступіла.
    Няхай завядзе цябе ў тое месца,
    дзе жніво сустракаецца з небам.


    ***
    Я не пішу
    Абдымаю сабаку
    Яна, гэта сука,
    Ліжа мне вочы
    Быццам залізвае рану

    Я не пішу
    Прыбіраюся ў хаце
    Памыла падлогу
    Гуляю
    Абраць гарбату на вечар —
    Самы свядомы мой выбар
    Ванна тройчы на дзень
    І ўсё ніяк не адмыцца

    Ты гаварыў:
    Вы не маеце права на скаргу
    Толькі не зараз
    Вы — маскалі й беларусы
    павінны ўцяміць
    хто тут нападнік
    доўгае слова
    на дзесяцігоддзі
    “ін-тэр-на-лі-за-ваць”
    досвед агрэсара
    вось ваша доля
    і абавязак
    Хопіць крычаць, як вам цяжка
    ў іншай краіне
    быць нелюбімым дзіцёнкам
    Зрабіцца ахвярай
    Прасцей, чым сядзець у акопе
    Сэрца сціскае, калі
    З твайго аэрадрому
    ўздымаюцца Мігі
    І хай бы сціскала
    Хай бы балела
    Пакуль не сустрэнецца з куляй
    Йобані білоруси
    На медалі
    хай так і напішуць

    Ты маеш рацыю
    ні ў адной краме
    мне не знайсці такой кнігі скаргаў

    І я ў яе не пішу.


    ***
    Я хачу, каб мой дзед памёр.
    Каб пачаць шкадаваць, што раней з ім не гаварыла
    Пакуль не атрымліваецца.

    Доўга размаўлялі з мамай па тэлефоне
    Яна дала дзеду слухаўку —
    Пачакай, з агароду хоць рукі памыю —
    Дзед спытаў, як справы
    Спытаў па-беларуску
    Пачаў чытаць вершы — не ведаў,
    Пра што са мной гаварыць
    Я ляжала ў ванне
    У іншай краіне
    І было сорамна
    За сваё аголенае цела.

    Я хачу, каб мой дзед памёр.
    Забраў з сабой маю таямніцу
    Як я пяцігадовая
    Глядзела з акна нашай хаты
    Як яго рабуюць і збіваюць нагамі
    Хуліганы? Знаёмыя?
    (нас аддзялялі два метры палісадніку, кветкі ў ім былі такія прыгожыя)
    Я стаяла здранцвелая
    І глядзела.
    Ён ляжаў там яшчэ нейкі час,
    сярод кветак,
    потым зайшоў у хату
    Пайшоў адразу на кухню, хаваючы твар.
    Ці бачыў ён, як я стаю ля таго акна?

    Scroll to Top

    Discover more from TAŬBIN

    Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

    Continue reading