кесараў світанак
дрэнна жыву гэту ноч
яе не так жывуць
яе пачынаюць з агню
цёплага агню засняў
цёплага гарэння шчок
светлых водбліскаў
на парцалянавых кубках
ці белай эмалевай ванны
але я не магу пачаць інакш
сёння выпала мне
мне выпала
клікаць іншае святло
няяркае але вечнае
святло
агнічак у цэрквах
свечак на магілах
пахавальных вогнішчаў
нажоў у секцыйнай
прыйдзіце васковыя стоўпішчы
зляціцеся балацяныя агеньчыкі
блісніце стрэлы
лупатыя фары разаніце па вачах
тут
усе
калі я занясу над галавой
меч світанку
каб распароць запалёнае
пуза ночы –
будзьце са мной
***
цыганка варажыла
за руку брала
лаялася –
што мо блукаеш
без пульсу –
мясам
што ж не на
рэйкі адразу
хай бы
нарэзала
а то –
сумленная
мёртвая
цвярозая –
тут варажыць няма чаго
*
сябар варажыў
за грудкі хапаў
крычаў –
ты гэта ці
не ты
курачка ці пеўнік
белае ці чырвонае
паглядзеў сябар -
справа небяспечная
чаго ж тут варажыць?
выклікаў
каго варта
*
чарцяня варажыла
у крэдыт
гадала-прыгаворвала
казала –
аддасі з працэнтамі –
спачатку сваю ніякую
і яшчэ чыю-небудзь
маладую
і зусім яшчэ маленькую
трэцюю
і напомніла, вядома,
будзе табе муж і дачка
тут варажыць няма чаго
*
сама варажыла
разглядала:
далонь
неба
далеч –
усюды пуста
*
наліла шклянку поўную
выпіла
*
пасядзела
і не стала
*
адгадала
***
Падары мне такое сваё фота, на якім відаць, як павольны слімак паўзе ўверх па тваёй шчыкалатцы, па тваёй мармуровай або гіпсавай шчыкалатцы, і дождж прайшоў усяго гадзіну таму, але хутка напэўна зноў пойдзе, хоць вам са слімаком усё роўна.
Падары мне такое сваё фота, на якім ты ўсміхаешся не мне, не фатографу, не наступнаму пакаленню, не патэнцыйнаму гартальніку твайго сямейнага фотаальбома, а самой сабе, найшчырэй.
Падары мне такое сваё фота, на якім свеціш толькі ты, не сонца, не фотавыбліск, не вулічныя ліхтары, а твае асабістыя прыручаныя фатоны, патаемныя прамяні.
Падары мне такое сваё фота, дзе цябе толькі што вызвалілі з канцлагера, і я стаю побач з ручным кулямётам і рамонкам у роце ў чорна-белай форме, і мы толькі што сустрэліся, а вайна толькі што скончылася.
Падары мне такое сваё фота, на якім няма ні тваіх вуснаў, ні тваёй шыі, ні тваіх вачэй, ні тваіх плячэй, ні тваіх валасоў, ні тваіх сцёгнаў, ні тваіх павек, але ёсць ты.
Падары мне сваё сэлфі з Ісусам, падары мне твой паліцэйскі mugshot з Лас-Вегаса, дзе мы ажаніліся і пакрышылі ўсё да д'ябла, так, што паляцелі шматкі па ўсёй Невадзе, але цябе злавілі копы, а я паспеў уцячы і стаў атамнай бомбай на паўстаўкі.
Падары мне сваё фота на вавілонскі пашпарт, гліняны пашпарт з клінапіснымі росчыркамі і датай, якую я не ўмею прачытаць, але якая ўвесь час праступае на маіх шпалерах у гасцёўні ўвесну і ўвосень.
Падары мне сваё фота з пахавання твайго першага мужа, дзе ты напаўусміхаешся і напаўсумуеш, і хтосьці цёмны за спінай, не відаць хто, і над труной плакат Дзімы Малікава, і маленькі хлопчык стаіць з абразом у адной руцэ і беляшом у другой.
Падары мне сваё школьнае фота з нязменнай загадкай у прыдачу – маўляў, хто ж з гэтых піянерак ты?
Падары мне сваё фота, выразанае тваёй мамай з “Гродзенскай праўды” разам з артыкулам пра тое, як ты сабрала больш за ўсіх каларадскіх жукоў на практыцы ў калгасе, і ты стаіш там на фоне здзіўленага іржавага трактара, падобнага да дрывасека з “Чараўніка Смарагдавага гораду”.
Падары мне сваё фота, дзе ты не старэеш, але прыходзіць у заняпад, маршчыніцца горад за тваёй спінай, і хлопчык, выпадкова выхаплены аб'ектывам, павольна ператвараецца ў дзядулю, а потым і ў шкілет на ровары, а потым у пыл, і горад рассыпаецца ў прах, і застаецца толькі сонца і ты, а потым толькі ты.
Падары мне свой фотаздымак з правінцыйнага даваеннага фотаатэлье з віньеткі і годам, напісаным у ніжнім левым куце – тым самым годам, калі я прачытаў "Маленькага прынца" і плакаў па начах, і мама думала, што ў мяне глісты, і доктар даваў мне горкія таблеткі, і я плакаў да самага лета, а потым сустрэў цябе.
Падары мне свой фотаздымак, зроблены ўпотай ад цябе, калі ты глядзела на мора ўпершыню ў жыцці, глядзела вельмі сур'ёзна, зусім адсутная, таму што ты станавілася морам.
Падары мне свой фотаздымак, на якім ты курчыш тварык, але я ведаю, што ўсяго за дзень да гэтага памёр твой любімы дзед, і ты дзьмула на яго твар, калі ён ляжаў у труне, як на спячае вогнішча, спадзеючыся раздзьмуць полымя.
Падары мне свой фотаздымак, напісаны святлом.
недакранальна
мёртвыя
глядзяць з фотаздымкаў –
спагадліва
зверху ўніз
недакранальна
з-за заслоны непераадольнага
чорна-белага глянцу
*
па тэлевізары паказвалі перадачу –
там ведзьмары і вядзьмаркі адгадвалі
па фотаздымку
ці жывы чалавек ці мёртвы
і яны ўсе памыляліся
а тыя, што былі на фота
не памыляліся
*
калі памёр мой дарагі сябар
у мяне не засталося
ніводнага яго фота
на памяць
неяк аднойчы я выбраўся
да яго на могілкі
і там на помніку быў яго
зусім уёбачны партрэт
і ён глядзеў, глядзеў, глядзеў
глядзеў
і там раслі
такія
фіялетавыя кветачкі
раслі
з майго боку помніка
і калі гуляў вецер
яны білі майго сябра
па вуснах
*
недакранальна
***
Знайшла
Пад ложкам
Пыльнае
Забытае
Жыццё.
Працерла анучкай –
Аказалася –
Смерць.
Вось і
Прыбралася.
Падары мне сваё фота
Вершы Дзяніса Трусава