The last journey notes

poslední cestopisy (IV)
апошні падарожны дзёньнік (IV)
                                   
                                     гораду Ш.


Шукаю месца, дзе закапаю спадчынны 
архіў
і недасланы ліст.
Хаткі па-над стромаю ласкава вартуюць. 
Мінаю вадаспад у форме парасона.
Ён сухі. Маўчыць. Падпісвацца ня буду, я 
тут
не дзеля гэтага.


Учора ўсё тут звалася іначай. Мне яшчэ 
не сказалі,
ці маю права
й надалей насіць у грудной кішэньцы 
сваё старое імя.
Імя, запасныя лёгкія.
Яшчэ ня ведаю, ці падыму іх заўтра. 
Цяжар пытальнікаў.
Мне прынеслі новы цэтлік.


Стары альфабэт высьвятляў сьвет лепей 
і не пакідаў
пытаньняў
у глухім канцы сказу. Ведаў, што гарады 
нельга
перасаджваць.
Зарастаў любоўю і каменнем. Цяпер 
маўчыць. Мае
аб чым.


Каменне слухае, сцены заплюшчваюць 
вокны і адчыняюць
вочы.
Вадаспад праглынуў маё даўняе імя, каб 
вярнуць
яго зямлі.


handmade

Ёсьць рэчы, якія трэба запомніць рукамі.
Пералік знаходак і страт трэба ўпісаць у далоні. 
Яму нельга ўпасьці на зямлю.

Простая гісторыя, звычайная развязка. 
Кожнае пакаленьне ў гэтай частцы сьвету 
пачынае з нуля —
кішэннага атласа ручных работ пакуль 
хапае.
У гэтым доме не зьнікае ані голкі. Ані 
нясьмелае далоні,
што яе трымае няпэўна. Дэкаратыўная 
вартасьць
— пабочны эфект.

Мы абедзьве нічога такога не рабілі разам, можа, 
таму,
што мы разам не рабілі наогул нічога. 
Толькі ўздыхі,
зямельны план сіметрычнага 
спусташэньня.
Цяпер магло б быць іначай, цяпер мы ў 
вершы.
Хочаш нешта напрыканцы? Тыя акопы да нас 
тут былі ўжо.
Акопы і паднос з закускамі.


noční spoj
начны цягнік

1.
Мясцовыя анёлы — бясполыя,
але ўсё адно носяць мужчынскія імёны.

Вандруюць ноччу, затрымліваюцца ў мове. 
Ніколі не займаюць чужыя ракавіны —

карані не перасяліць. 
Моляцца хіба час ад часу.

2.
Мясцовыя багі палююць на чужыя дыханьні.
Кажуць, у цемры іх відаць найлепей.

На ўскрайку сваіх абавязкаў пішу кнігі пра хараство,
пра якое ніхто ня чуў.


to-do list

Разгаварыць мову. Ня ездзіць зь ёй праз 
мяжу,
але паўз яе. Тым ранкам мы замест 
вітаньняў
перакінуліся канчаткамі.

Трымацца правілаў урэшце 
пытаньне
добрага густу —
казаў ты перад тым, як скаціцца 
па сьветлавым схіле.


výchozí bod  
нулявы пункт

1.
Называць домам месца, дзе мы нарадзіліся, 
быццам бы пачатак азначаў бясьпеку.
У гэтых краях мы так робім, 
так тут робяць.

Быццам бы пазычаньне прасторы
у тых, хто прыйшоў сюды перад намі,
было тым найлепшым, што нас тут можа чакаць.

Цішыні вучымся толькі пазьней.
І яшчэ пытаньні — каму належыць любоў?
Каму належыць вада?

2.
Сьнежанскія ранкі шчодрымі не бываюць. 
Шчадзіць ваду і любоў ня хопіць.
У целе ўсё яшчэ ёсьць прастора. 
Унутраныя органы цікаўныя да дому 
ды іншых расколінаў.

Унутр скрабецца
Неміласэрнае неба. 
Мы завем яго мірным,
Каб да нас ня ставілася яшчэ 
горш.

Мая бабця выключае тэлевізар 
штораз, калі там нехта цалуецца, 
і ніколі мне не сказала,
што для яе значыць шчасьце.


každé ráno ve stejné řece
шторанак у той жа рацэ

Поры года ўсё яшчэ існуюць, калі як след 
разгледзецца.
Хопіць знайсьці рытм. Строгія, неўдзячныя. 
Якая зь іх твой дом?

Мой дом ня хоча, каб ты ім захапляўся. 
Глядзіць, толькі, пытальна.
Не прымае дары. У гэтую гульню я не гуляю, 
ты мне, адыліж, нічога ня вінны.

Жыхары дома завуць адно аднаго па звычцы 
сям’ёй.
У нядзелю па абедзе бываюць ходзяць 
на доўгія прагулянкі.

Пустыя дамы маўчаць, нават калі ўсё яшчэ 
твораць вёску.
Прынамсі, кішэнныя мапы на гэтым трываюць.

Птушкі плывуць вадой. І чужынец можа выглядаць 
вабна.
Амаль як быццам бы быў на сваім месцы. 
Шторанак у той жа рацэ.

Пераклад з польскай Лусінэ Маскалюнец