TAŬBIN

Кардон, пластык і месяцовае зьзяньне

Вершы паэта Арцёма Мудрына

Арцём Мудрын

3-га сьнежня 

Яшчэ адна зіма,
яшчэ адна зьледзянелая сьцежка паверх расталай чорнай зямлі.
Кастрычнік, лістапад, сьнежань —
прывыкаю да назваў
у адзіночнай камеры мовы.
На сьценах накрэмзаныя вершы й даты.
"Любая Зося, не забывай".
У акне — бяроза.

Яшчэ адзін дым з трубы, яшчэ адна дарога дадому,
Яшчэ адна пасылка самому сабе
ў будучыню.

Наш бедны сьвет
зроблены з кардону, з пластыку, з валасоў русалак, з месяцовага зьзяньня.
За палеадолары куплю крыху выжываньня,
усю культуру спрашчу да мемарыяльнай дошкі
з надпісам memento,
усю псіхалогію зьвяду да дзьвярнога праёму.

"Калі б усе кавалачкі жыцьця былі б трохі таньней!"
Успаміны расфасаваныя па пакетах з азону і вайлдберыз,
пакладзеныя на паліцы,
не паддаюцца мінімалізму.
Словы павешаныя на цьвічок, пахі здадзеныя ў ламбард —
усё гэта скарб, які не шукаюць, таямніца, пра якую забылі.

Горад засьцелены шэрай цыратай, застаўлены
пустымі пляшкамі, крошкі
ўчарашніх думак
рассыпаліся й счарсьцьвелі.
Пустыя талеркі круглыя, як сіроцтва.
Твой карабель плыве да края гэтай плоскай Зямлі,
кратаючы квадратныя бакі айсьбергаў,
і вярнуцца на цёплыя берагі ніяк не магчыма.

Пары, якія жывуць доўга,
скрынкі, якія складзеныя роўна,
гадзіньнік, які паказвае дакладны час,
галасы мёртвых, запісаныя на стужку, —
усё гэта прызы, атрыманыя ўва сьне,
піксельнае шчасьце, якое не праткнуць доўгім носам,
усё гэта — амаль незаўважны водбліск
у зрэнцы зоркі, што ўглядаецца ў цемру.


18 студзеня

Калі разматаецца рулон акіяна,
чым вымяраць глыбіню праўды?
Вымярай час старожкамі, вагончыкамі ды біятуалетамі,
бо ўсё роўна, чым вымяраць час,

каго сагрэе запалка, што казыча
бессардэчнае студзеньскае паветра,
але вяртацца ў пачак таксама не варыянт.
"затое попелу будзе што ўспомніць" —
але ў попелу няма памяці,
а вось няма й самога попелу.

І ніхто ня ўспомніць,
як хрумсьціць неба,
калі адломваеш ад яго кавалак,
як рыпіць неба, калі ідзеш па ім да бліжэйшай галактыкі,
як квокчуць зоркі, калі сыпануць ім марознай крупы,
і як секунды ператвараюцца ў літары,
бо ўсё роўна, што ператвараць у літары.


неба птушак і сноў
нахілілася так нізка, каб разгледзець,
што напісана на мокрым апалым лісьці.
але сьнег выверне кішэні
ў футравай хмары,
у білбордаў халодныя вусны,
у дыджэяў замёрзнуць пласьцінкі,
завіруха выступіць зь лекцыяй пра чалавечнасьць,
і адкрытаму вакну
ўсё стане ясна.

зімовыя птушкі — забытыя пальчаткі бяз пары,
вартавы перад імі паднімае шлагбаўм вышыні,
і яны ўзьнімаюцца
на апошні паверх планеты,
туды, дзе лётаюць вольна вежавыя краны,
туды, дзе стаіць апошняя алоўкавая
метка на ліштве —
уверх.

і мы будзем катацца на пенапластавым небе,
пакуль ня станем такімі ж лёгкімі, такімі ж крохкімі,
бязь лёду, бяз полымя,
бяз гукаў і водгукаў,
распусьцімся гумкай
і спадзем хмаравым футрам з гэтых
белых, белых, белых, белых, белых плячэй
уніз.


24 лютага

Богі Неба й Зямлі
йдуць па лютаўскім лёдзе
і паслізгваюцца,
і махаюць рукамі,
спужаўшыся на секунду
падзеньня з Алімпу жыцьця.

Табе падаецца, што можна нешта сказаць,
пакуль язык ня стаў пылам,
пакуль паветра казыча зьвязкі,
ты можаш запісаць некалькі словаў на дыктафон ветру.

На небе ўжо гараць лямпы,
што нагадваюць нам
прышпіліць рамяні бясьпекі.

Няхай твая сківіца
вывучыць залатую мову высокіх зор.
Не забараняй нічога, акром гвалту,
дазваляй усё, акром болю.

Няхай з луку твайго языка
зрываюцца стрэлы любові —
цэль проста ў сэрца,
бо сэрцы
згараюць хутка —
таксама,
як і зробленая з надзеі
барвовая фіранка зьмярканьня.


20 кастрычніка

Сёньняшні вечар у адным месцы быў разрэзаны напалам
лязом арабіны, што ўпала ад ветру.
І цяпер вечар ў тым месцы прапускае небыцьцё,
як праколатая шына
прапускае паветра.
"Небыцьцё, небыцьцё, хадзі ў хату да нас,
хадзі ў хату, сядай за стол,
падпалі падол ды пі валідол".
Ад небыцьця
таксама хочацца адмыцца
цяпер у гэтай белай начной ванне
ў ванным пакоі з выключаным сьвятлом.
Змыць небыццё ў сток і потым выйсьці
з ног да галавы існуючым безумоўна й бязьмежна,
але безпаваротна.


23 кастрычніка

Восень здымае зь мяне
паказаньні датчыкаў: колькі
я ўзрасьціў, змарнаваў, зразумеў.
Восень размаўляе халоднай, як пустэча паміж веткамі,
шкляной гаворкай, якая разьбіваецца
ад чырвоных узмахаў ветру, і
кожны раз адрастае наноў.

Восень кажа: аддай сваё голас —
яна прапануе ўзамен горыч пацямнелага лісьця.

Восень здымае адбіткі пальцаў —
ці ня я гэта пранік у сховішча з замарожаным болем,
ці ня я вітаўся за руку з адчаем?

Восень глядзіць, як я засынаю,
і выходзіць, не зачыняючы дзьверы да канца.


Зьбіраючы каштаны

Заўсёды любіў зьбіраць каштаны,
гэтыя круглыя прызы іншаму, навейшаму табе —
прызы за ўдзел у жыцьці,
гладкія, чароўна-карычневыя,
у мяккай белай скурцы, што высьцілае нутро шкарлупіны.
Зьбіраў, каб пасадзіць, але ня памятаю,
каб хоць адзін зь іх вырас у прыстойнае дрэва.
Я зьбіраў іх крадком, я хаваўся ад дзяцінства,
дзе летуценным Ікарам падразаюць крылы
яшчэ ў школе. А зараз кожнаму,
хто можа спытаць, ці нармальны я,
я гатовы адказаць, што зьбіраю іх для дачкі,
што мы будзем раскідваць іх, альбо саджаць,
альбо лічыць да дзесяці —
між тым, як раней я адказваў насьмешліва ці рэзка,
але гэта ўсё ад страху, ад страху.
Праўда, пакуль ніхто не пытаецца, і ўсе йдуць міма,
праходзяць міма, нясуць свае думкі ў прадуктовых пакетах.
Але ўсё роўна я ўдзячны ёй за гэты падарунак:
зьбіраць для яе каштаны,
буйныя й гладка-бліскучыя, як прызы
за тое, што прымаеш удзел у жыцьці.

29 кастрычніка 2017


Зялёная карэта

Ідзем цераз восеньскі,
начны, мокры
космас двара.
Узьніклыя зь ніадкуль,
мы калі-небудзь
растворымся ў "ніколі",
тут і цяпер жывыя,
бацька й дзіця.

Я ўключыў на тэлефоне "Зялёную карэту",
і ты падпяваеш — няўмела,
але ўпэўнена — так,
як крочыш праз лужыны
ножкамі ў чорных
лакавых боціках.

Гэта песьня пра вясну,
хоць цяпер восень,
і падаецца,
што да дома ўжо блізка —
і праўда, блізка.

Цяпер восень, а песьня —
пра вясну.

І таму я
мацней сьціскаю
тваю маленькую далонь,
перадаючы прывітаньне
далёкім вёснам
вялікага твайго жыцьця,
да якіх мне будзе не дакрануцца
ні пацалункам, ні позіркам,
ні аклікнуць цябе
ў той сьветлай, зьзяючай далечыні.

27 верасня 2022


...
Заход
расьцягвае свой банэр
з рэклямай вячэрняга неба
на ствалах тых сосен, што яшчэ засталіся
каля маленькай белай школы на ўскрайку юнацтва.

Думкі кідаюць доўгія цені
на дарожкі і на дарогі, на памятую зямлю,
скамечаную й затым разгладжаную цёплай рукой.

Ты глядзіш дарогам у сьпіну, але
ў той жа час
яны бягуць да цябе, бы макраносыя шчаняты,
каб тыцнуцца носам
у твае расчараваныя ногі.

Неба разгараецца ўсё шырэй, асьвятляючы
самыя забытыя ўспаміны,
але з пажару памяці ў першую чаргу
ратуюць чалавека.

І няхай я фігурка "Лега",
што падае
з хмарачоса часу,
малекула, што курчыцца
пад зорнай цяжкай хадой,
неіснуючая коска
між словамі "амаль чатырнаццаць мільярдаў гадоў",
але я бачыў з вакна,
як маладая жанчына йдзе па дарозе і потым яе хавае
намаляваны на вясьне
эскіз бярозы,
ужо ахоплены зялёным агнём.

Мы ўсе ў ім згарым, і мне
амаль ужо ня страшна.



Мне трэба трохі сасновай смалы,
каб захаваць, запаволіць, запомніць,
заправіць палароід памяці
кляновым лістом,
сшыць забітую птушку
павуціньнем, запраўленым у хірургічную іглу памяці,
ажывіць учарашні дзень, ухапіўшы яго за крысо
пахавальнага савану.

Лета размаўляе на мове
згубленых у траве
цацак.
Аранжавы мяч — яйка фенікса
чые крылы сатканыя не з вагню, а з часу.

(На бутэльку з журавінавым квасам сеў маленькі камар.
Як дзіўна, што існуюць камары.)

Ты прарастаеш скрозь любоў,
боль прарастае скрозь цябе,
а ў рэшце рэшт усё парасьце травой,
у якой тояцца
забытыя пластыкавыя цацкі.


Ноччу ў цёмнай кухні гляджу на ўраган

Калі-небудзь там, у будучыні,
будуць пластыкавыя кветкі і інтэрнэт ідэй
паралонавыя вясёлкі над электрычнай ракой
устаюць па загадзе
Караля-на-Дзень,
ва ўсіх брыльянтавыя валасы і брыльянцінавыя нервы,
эканоміка з'есьць Дракона, які з'есьць Палітыку, якая
з'есьць Анімэ.

Водбліскі будучага пажарышча
падаюць на падлогу перад маімі нагамі, як бенгальскія брызгі,
пакуль я сяджу ў цёмнай кухні, падалей ад разетак,
гляджу, як бура разгрызае ноч
зубамі маланак,
і думаю, што заўтра
дарогі будуць закрэсьленыя паваленымі дрэвамі і горад
рассыплецца букетам, пад якім трэснула ваза.
Але цяпер
я сяджу ў цёмнай кухні
і гляджу на ўраган.


Iдучы на IT-курсы, якiя так і ня сталi працай

Сонца са звонам
выкочваецца
шарыкам мармуровым
цераз вузкі пад'езд
і выходзіць
вонкі

Белмаркет хрыпіць, як хворы мамант
У яго баліць жывот
Ён праглынуў рынак і кансерваваны побыт

Нізкія вокны дамоў
адлюстроўваюць
чужое жыцьцё
гэтак жа, як і тваё

Апранем маску на воблака
Воблака ў масцы
і без штаноў

Шторка маршруткі
праціскаецца праз сьмерць
Усе рэчы
праціскаюцца праз сьмерць

Лодка жаночага цела плыве да вадаспаду маладосьці

Сьвет падзяляецца на дьзве часткі:
дзе ёсьць чырвоныя цюльпаны і дзе іх няма

Л – проста літара л, націснутая выпадкова

"Методологически это потрясающая вещь"

Фарфоровый слон трубит

Вечар уразаецца на вялікай хуткасьці
ў голуба, што ляціць
нізка над
адчаем існаваньня

У сёньняшняга жыцьця
добры густ:
ён падобны да майго

У сёньняшняга неба
прамая постаць

Неба плаціць шэсьць даляраў
плоту і футбалістам за плотам

Неба сушыцца на вяроўках сэнсу,
пакуль ізноў ня ўзьнімецца на флагштоку расстаньняў
над плошчай перад палацам
піянераў ды піянерак

Адпрасаванае далонямі
і яшчэ цёплае,
трохі зьлінялае ад сьлёз,
але ў цэлым прыдатнае
для карыстаньня

Неба гунаў
шукае цябе вачыма.
Не адварочвайся —
пачынаецца імпрэза дажджу

Scroll to Top

Discover more from TAŬBIN

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading